PEEK Premium

Wat is PEEK?

Een hoogwaardige semi-kristallijne thermoplast voor veeleisende technische en industriële toepassingen.

PEEK staat voor polyetheretherketon. Het materiaal behoort tot de PAEK-familie en wordt gebruikt wanneer standaard technische kunststoffen onvoldoende bestand zijn tegen warmte, mechanische belasting of chemicaliën.

PEEK heeft een hoge smelttemperatuur en vraagt daardoor om een gespecialiseerde hogetemperatuurprinter. Het volledige printproces, inclusief filamentopslag, nozzle-, bed- en kamertemperatuur, moet nauwkeurig worden beheerst.

Voordelen van PEEK

Zeer hoge temperatuurbestendigheid
Goede mechanische sterkte
Hoge slijtvastheid
Goede chemische bestendigheid
Goede maatvastheid
Geschikt voor veeleisende technische toepassingen

Geschikte toepassingen

Industriële hulpmiddelen en fixtures
Machine- en constructieonderdelen
Hogetemperatuurbehuizingen
Slijtvaste geleidingen en componenten
Technische prototypes
Onderdelen voor chemisch belastende omgevingen

PEEK is geen standaard consumentenfilament Print PEEK uitsluitend met een printer die door de fabrikant is ontworpen en goedgekeurd voor deze materiaalcategorie. Een gewone desktopprinter is hiervoor doorgaans niet geschikt.

Algemene printinstellingen voor PEEK

Begin met het materiaalprofiel van de exacte PEEK-grade en pas daarna één proceswaarde tegelijk aan.

Instelling	Algemeen bereik	Toelichting
Nozzletemperatuur	375–410 °C	De exacte temperatuur hangt af van de PEEK-grade, hotend, printsnelheid en gewenste laaghechting.
Printbed	120–160 °C	Een zeer heet printbed ondersteunt de eerste laag en beperkt thermische krimp.
Verwarmde printkamer	Grade- en printerafhankelijk	Gebruik een actief verwarmde en gelijkmatig geregelde bouwkamer. Grote of maatkritische onderdelen vragen doorgaans om een hogere en stabielere kamertemperatuur.
Eerste laag	10–25 mm/s	Een rustige eerste laag geeft het materiaal tijd om gelijkmatig aan het printoppervlak te hechten.
Overige lagen	20–60 mm/s	Begin behoudend en verhoog de snelheid alleen wanneer de materiaalstroom en laaghechting stabiel blijven.
Ventilator	0%	Part cooling kan plaatselijke afkoeling, warping en slechte laaghechting veroorzaken.
Brim	10–20 mm	Een brede brim vergroot het contactoppervlak en helpt de hoeken vlak te houden.
Nozzle	Vanaf 0,4 mm	Gebruik een nozzle en hotend die langdurig tegen de ingestelde temperatuur bestand zijn.

Controleer altijd het technische datablad Ongevuld PEEK, PEEK-CF, PEEK-GF en andere compounds kunnen verschillende nozzle-, bed-, kamer- en droogtemperaturen nodig hebben.

Welke printer is geschikt voor PEEK?

Voor betrouwbare PEEK-prints is een industriële hogetemperatuurprinter met gecontroleerde procesomstandigheden nodig.

Aanbevolen printereigenschappen

Hotend geschikt voor minimaal 400 °C
Volledig metalen filamentpad
Printbed geschikt voor zeer hoge temperaturen
Actief verwarmde en geïsoleerde bouwkamer
Hogetemperatuurbestendige sensoren en bekabeling
Geschikt technisch printoppervlak

Controleer vóór het printen

De maximale veilige hotendtemperatuur
De maximale veilige bedtemperatuur
De maximale veilige kamertemperatuur
De temperatuurbestendigheid van elektronica en motoren
Of de spoel tegen het droogprogramma bestand is
De ventilatie en filtratie van de machine

Gebruik geen ongeschikte hotend PTFE-onderdelen in of vlak bij de hete zone zijn niet geschikt voor de temperaturen die PEEK nodig heeft. Gebruik uitsluitend een volledig metalen hogetemperatuur-hotend dat hiervoor is goedgekeurd.

De printer voorbereiden

Droog filament, een stabiele bouwkamer en een nauwkeurig gekalibreerde eerste laag zijn essentieel.

Droog het filament Droog PEEK volgens het technische datablad van de exacte productvariant. Print bij voorkeur rechtstreeks vanuit een verwarmde drybox.

Maak het printoppervlak schoon Verwijder stof, vet en oude lijmresten met een methode die geschikt is voor de gekozen bouwplaat.

Gebruik de juiste hechtlaag Breng een hecht- of scheidingsmiddel aan dat geschikt is voor PEEK en de ingestelde bedtemperatuur.

Controleer nozzle en hotend Controleer of de nozzle schoon is en of alle hotendonderdelen voor de ingestelde temperatuur geschikt zijn.

Verwarm de bouwkamer voor Laat printbed, bouwkamer en printoppervlak volledig stabiliseren voordat de print begint.

Kalibreer bij bedrijfstemperatuur Controleer bed leveling, nozzlehoogte en Z-offset zo veel mogelijk onder de werkelijke procesomstandigheden.

Controleer het materiaalprofiel Gebruik een profiel voor de exacte PEEK-grade en niet zomaar een algemeen profiel voor hogetemperatuurfilament.

Zo krijg je een goede eerste laag

Een gelijkmatige eerste laag helpt voorkomen dat de print later loskomt, kromtrekt of aan de hoeken omhoogkomt.

Een goede eerste laag herken je aan:

De printlijnen sluiten gelijkmatig op elkaar aan
Het materiaal hecht over het volledige oppervlak
De extrusie is constant en zonder openingen
De lijnen zijn licht en gelijkmatig platgedrukt
De randen blijven volledig vlak liggen

Controleer bij slechte hechting:

Of het filament volledig droog is
Of het printoppervlak schoon is
Of de bedtemperatuur correct is
Of de bouwkamer voldoende is voorverwarmd
Of de Z-offset correct staat
Of de eerste laag langzaam genoeg wordt geprint

Gebruik een brede brim Een brim van ongeveer 10 tot 20 mm vergroot het contactoppervlak en verdeelt de thermische spanning aan de randen van het onderdeel.

Waarom een verwarmde printkamer belangrijk is

PEEK is semi-kristallijn en kan tijdens het afkoelen sterk krimpen. Een gelijkmatig verwarmde bouwkamer helpt het temperatuurverschil binnen het onderdeel te beperken.

Voordelen van een verwarmde kamer

Minder temperatuurverschillen in het model
Minder kans op warping
Betere hechting tussen de lagen
Minder kans op delaminatie
Betere maatvastheid
Betrouwbaarder printen van grote onderdelen

Vermijd tijdens het printen:

Het openen van de bouwkamer
Plotselinge temperatuurdalingen
Ongecontroleerde luchtstromen
Een ongelijkmatig verwarmde bouwruimte
Het direct verwijderen van een hete print
Snelle of geforceerde afkoeling

Laat het onderdeel gecontroleerd afkoelen Laat de bouwkamer na afloop geleidelijk afkoelen. Een snelle temperatuurverandering kan vervorming, restspanningen en scheuren veroorzaken.

Kristalliniteit en het uiterlijk van PEEK

De temperatuurgeschiedenis tijdens het printen en afkoelen beïnvloedt de structuur en het uiterlijk van het geprinte onderdeel.

Meer amorfe zones

Kunnen donkerder of transparanter ogen
Ontstaan sneller bij sterke plaatselijke afkoeling
Kunnen wijzen op een ongelijkmatig thermisch proces
Kunnen andere maat- en materiaaleigenschappen geven
Moeten bij technische onderdelen worden beoordeeld

Meer kristallijne zones

Hebben vaak een lichtere, meer beige uitstraling
Ontstaan bij een beheerst thermisch proces
Kunnen de thermische eigenschappen beïnvloeden
Kunnen extra krimp veroorzaken
Vragen om een stabiele kamer- en afkoeltemperatuur

Kleurverschil is niet alleen cosmetisch Plaatselijke verschillen in kleur of transparantie kunnen wijzen op verschillen in afkoeling en materiaalstructuur. Beoordeel dit bij technische onderdelen als onderdeel van de procescontrole.

Handige slicerinstellingen

Begin behoudend en verhoog de printsnelheid pas wanneer het volledige proces stabiel en reproduceerbaar is.

Onderdeel	Startwaarde	Effect
Laaghoogte	0,20 mm	Een praktisch uitgangspunt bij een nozzle van 0,4 mm.
Wandlijnen	4–6	Meer wandlijnen verbeteren de sterkte en maken functionele onderdelen robuuster.
Top- en bodemlagen	5–8	Zorgt voor gesloten en stevigere boven- en onderoppervlakken.
Infill	20–40%	Geschikt als uitgangspunt voor veel technische onderdelen.
Zwaar belast onderdeel	40–60%	Stem infill, wanddikte en printoriëntatie af op de werkelijke belasting.
Brim	10–20 mm	Vergroot de bedhechting en helpt omhoogkomende hoeken te voorkomen.
Ventilator	0%	Voorkomt snelle plaatselijke afkoeling en extra thermische spanning.
Printsnelheid	20–60 mm/s	Begin langzaam en verhoog de snelheid alleen na procesvalidatie.
Retraction	Printerafhankelijk	Gebruik voldoende retraction om lekkage te beperken, maar voorkom onnodig veel bewegingen in de hete zone.

Meer wandlijnen geven vaak meer effectieve sterkte Voor veel functionele onderdelen leveren extra wandlijnen meer op dan alleen een zeer hoog infillpercentage. Houd ook rekening met de belastingrichting.

De printtemperatuur afstellen

Beoordeel de nozzle-, bed- en kamertemperatuur als één gecombineerd proces.

Temperatuur mogelijk te laag

Slechte hechting tussen de lagen
Een ruwe of onregelmatige materiaalstroom
De extruder slaat stappen over
Het onderdeel breekt tussen de lagen
Hoge modellen vertonen delaminatie
De extrusie bevat openingen of onderbrekingen

Temperatuur mogelijk te hoog

Veel lekkage tijdens verplaatsingen
Details lopen in elkaar over
Het materiaal verkleurt
Materiaal blijft aan de nozzle hangen
Overhangs worden minder strak
Het materiaal kan thermisch achteruitgaan

Verander één proceswaarde tegelijk Pas de nozzletemperatuur in kleine stappen aan en registreer tegelijkertijd de bed-, kamer- en materiaalcondities. Hierdoor kun je het proces later beter reproduceren.

Veelvoorkomende PEEK-problemen oplossen

Klik op een probleem om de mogelijke oorzaken en oplossingen te bekijken.

De hoeken van het model komen omhoog

Controleer of de bouwkamer volledig is voorverwarmd.
Verhoog de bedtemperatuur binnen het toegestane bereik.
Gebruik een bredere brim.
Controleer het printoppervlak en de hechtlaag.
Verlaag de snelheid van de eerste laag.
Voorkom temperatuurschommelingen tijdens het printen.

Er ontstaan scheuren tussen de lagen

Verhoog de kamertemperatuur indien toegestaan.
Verhoog de nozzletemperatuur stapsgewijs.
Verlaag de printsnelheid.
Controleer of het filament volledig droog is.
Zet alle part cooling uit.
Laat het onderdeel gecontroleerd afkoelen.

De print hecht niet aan het printbed

Maak het printoppervlak grondig schoon.
Controleer de Z-offset bij bedrijfstemperatuur.
Gebruik een geschikte hechtlaag voor PEEK.
Verhoog de bedtemperatuur binnen de productspecificatie.
Verlaag de snelheid van de eerste laag.
Controleer of de bouwkamer voldoende warm is.

Het filament knettert of vormt belletjes

Stop de print en droog het filament opnieuw.
Print rechtstreeks vanuit een verwarmde drybox.
Controleer of het droogmiddel nog actief is.
Beperk blootstelling aan de omgevingslucht.
Controleer of het droogprogramma correct is uitgevoerd.

De extruder tikt of slaat stappen over

Controleer de nozzle op een gedeeltelijke verstopping.
Verhoog de nozzletemperatuur stapsgewijs.
Verlaag de printsnelheid en volumetrische materiaalstroom.
Controleer het extrudertandwiel en de spanning.
Controleer of de spoel zonder weerstand afrolt.
Controleer of de hotend de ingestelde temperatuur bereikt.

Het oppervlak is ruw of bevat kleine gaatjes

Droog het materiaal opnieuw.
Controleer de flowkalibratie.
Verlaag de printsnelheid.
Controleer de nozzle op vervuiling.
Controleer op temperatuurschommelingen.
Print rechtstreeks vanuit een droge materiaalomgeving.

Het onderdeel heeft verschillende kleuren of glans

Controleer de temperatuurverdeling in de bouwkamer.
Controleer of de part cooling volledig uitstaat.
Controleer de laag- en printsnelheid.
Voorkom het openen van de bouwkamer.
Controleer op plaatselijke luchtstromen.
Beoordeel of kristalliniteitsverschillen zijn ontstaan.

De afmetingen van het onderdeel kloppen niet

Controleer de stabiliteit van de kamertemperatuur.
Houd rekening met thermische en kristallisatiekrimp.
Kalibreer de flow en bewegingsassen.
Controleer de werkelijke filamentdiameter.
Gebruik maatcompensatie in de slicer.
Print eerst een representatief kalibratiemodel.

Het onderdeel vervormt tijdens het afkoelen

Laat het model in de gesloten bouwkamer afkoelen.
Gebruik geen geforceerde koeling.
Open de printer niet direct na afloop.
Verwijder het model pas bij een veilige temperatuur.
Controleer het ontwerp op grote dikteverschillen.
Pas indien nodig de printoriëntatie aan.

De nozzle of hotend raakt beschadigd

Controleer de maximale temperatuur van ieder onderdeel.
Gebruik geen PTFE-onderdelen in de hete zone.
Controleer de temperatuursensor en firmwarelimieten.
Gebruik een nozzle die geschikt is voor langdurige hitte.
Controleer de montage bij de voorgeschreven temperatuur.
Vervang beschadigde onderdelen vóór de volgende print.

PEEK-CF of PEEK-GF verstopt de nozzle

Gebruik een slijtvaste nozzle met voldoende diameter.
Controleer het minimale nozzleformaat van de productvariant.
Verlaag de printsnelheid en materiaalstroom.
Controleer of het filament volledig droog is.
Controleer de nozzle op slijtage.
Gebruik het profiel van de exacte gevulde PEEK-variant.

PEEK-onderdelen ontwerpen voor technisch gebruik

De uiteindelijke prestaties hangen niet alleen af van het materiaal, maar ook van het ontwerp, de oriëntatie en het gevalideerde printproces.

Aanbevolen ontwerpkeuzes

Gebruik afgeronde binnenhoeken
Vermijd plotselinge veranderingen in wanddikte
Voeg ribben toe aan grote vlakke delen
Versterk zwaarbelaste bevestigingspunten
Gebruik voldoende materiaal rond schroefgaten
Houd rekening met thermische uitzetting

Let bij de printoriëntatie op:

De richting van de mechanische belasting
De zwakkere verbinding tussen de lagen
De benodigde ondersteuning
Het contactoppervlak met het printbed
De gewenste maatvastheid
De uiteindelijke gebruikstemperatuur

Valideer kritische onderdelen Gebruik geprinte PEEK-onderdelen niet automatisch voor medische, luchtvaart-, voedselgerelateerde of veiligheidskritische toepassingen. Een certificaat van de grondstof geldt niet automatisch voor het uiteindelijke geprinte onderdeel.

Nabehandeling en annealing

Afhankelijk van de toepassing kan een gecontroleerde warmtebehandeling worden gebruikt om de materiaalstructuur en maatvoering te beïnvloeden.

Mogelijke voordelen

Een gelijkmatiger materiaalstructuur
Verandering van de kristalliniteit
Verbetering van bepaalde thermische eigenschappen
Vermindering van bepaalde interne spanningen
Een stabieler onderdeel bij hogere gebruikstemperaturen

Mogelijke risico’s

Extra krimp
Verandering van de maatvoering
Kromtrekken van dunne onderdelen
Vervorming door ongelijkmatige verwarming
Verschillen tussen PEEK-grades

Gebruik geen algemeen annealingprogramma Voer een warmtebehandeling alleen uit volgens het technische datablad en een gevalideerde procedure voor de exacte PEEK-grade en toepassing.

PEEK bewaren en drogen

Vochtbeheersing is belangrijk voor een gelijkmatige materiaalstroom, een strak oppervlak en sterke hechting tussen de lagen.

PEEK goed bewaren

Bewaar de spoel volledig luchtdicht
Gebruik voldoende actief droogmiddel
Gebruik een verwarmde drybox tijdens het printen
Laat de spoel niet onnodig openstaan
Sluit de verpakking direct na gebruik
Registreer droogtijd en opslagcondities

Signalen van vochtig PEEK

Knetterende of ploppende geluiden
Belletjes in de materiaalstroom
Kleine gaatjes in het oppervlak
Een ruw of schuimachtig printresultaat
Meer stringing dan normaal
Verminderde hechting tussen de lagen

Gebruik het juiste droogprogramma Droogtemperatuur en droogtijd verschillen per PEEK-grade en spoeltype. Volg daarom altijd het actuele technische datablad en controleer of de spoel en filamentdroger tegen de ingestelde temperatuur bestand zijn.

Materiaaleigenschappen van TM3D PEEK

De exacte eigenschappen zijn afhankelijk van de gekozen PEEK-grade en het gebruikte printproces.

Materiaal	Polyetheretherketon, afgekort PEEK
Materiaalcategorie	Hoogwaardige semi-kristallijne thermoplast
Filamentdiameter	Afhankelijk van de gekozen TM3D-uitvoering
Belangrijkste eigenschappen	Hittebestendig, sterk, slijtvast, maatvast en chemisch bestendig
Smelttemperatuur	Circa 343 °C voor veel standaard PEEK-grades
Algemene nozzletemperatuur	Circa 375–410 °C, afhankelijk van de PEEK-grade
Algemene printbedtemperatuur	Circa 120–160 °C, afhankelijk van de printer en grade
Printkamer	Actief verwarmd en zorgvuldig geregeld
Aanbevolen ventilator	0%
Vochtbeheersing	Filament drogen en droog verwerken
Geschikte nozzle	Hogetemperatuurbestendige nozzle; bij gevulde varianten een slijtvaste nozzle
Gebruik	Industriële onderdelen, technische hulpmiddelen, hogetemperatuurcomponenten en zwaarbelaste toepassingen

De instellingen en materiaaleigenschappen kunnen per PEEK-grade, productbatch, printer, nabewerking en testmethode verschillen. Raadpleeg vóór gebruik altijd het actuele technische datablad van het geleverde product.

Veilig printen met PEEK

Door de zeer hoge procestemperaturen zijn aanvullende veiligheidsmaatregelen noodzakelijk.

Gebruik alleen een geschikte industriële hogetemperatuurprinter.
Zorg voor geschikte ventilatie en filtratie.
Controleer de machine vóór iedere productierun.
Raak nozzle, printbed, bouwkamer en onderdeel niet heet aan.
Gebruik geschikte hittebestendige beschermingsmiddelen.
Houd brandbare materialen uit de buurt van de machine.
Laat de printer niet onnodig onbeheerd werken.
Gebruik geprinte onderdelen niet zonder validatie voor medische, voedselgerelateerde of veiligheidskritische toepassingen.
Raadpleeg het veiligheidsinformatieblad en het technische datablad.

Zeer hoge temperaturen De nozzle, het printbed, de bouwkamer en het geprinte onderdeel kunnen lange tijd heet blijven. Laat de machine gecontroleerd afkoelen en volg altijd de veiligheidsprocedures van de printerfabrikant.

Veelgestelde vragen over PEEK

Kan PEEK op een gewone desktopprinter worden geprint?

Normaal gesproken niet. PEEK vereist een zeer hete nozzle, een heet printbed en een actief verwarmde bouwkamer. Gebruik alleen een printer die aantoonbaar voor PEEK is ontworpen.

Heb ik een actief verwarmde printkamer nodig?

Ja, voor betrouwbare en maatvaste resultaten wordt een actief verwarmde en gelijkmatig geregelde bouwkamer sterk aanbevolen. Alleen een afgesloten behuizing is meestal onvoldoende.

Moet PEEK vóór het printen worden gedroogd?

Ja. Gebruik het droogprogramma uit het technische datablad en voer het filament tijdens het printen bij voorkeur aan vanuit een verwarmde drybox.

Waarom trekt mijn PEEK-print krom?

Warping wordt meestal veroorzaakt door thermische krimp, onvoldoende kamertemperatuur, slechte bedhechting of een te snelle afkoeling. Controleer daarom het volledige thermische proces.

Waarom scheurt mijn PEEK-print tussen de lagen?

Mogelijke oorzaken zijn een te koude bouwkamer, een te lage nozzletemperatuur, een te hoge printsnelheid, vocht in het filament of ongewenste koeling.

Welke nozzle kan ik voor PEEK gebruiken?

Gebruik een nozzle die langdurig tegen de vereiste temperatuur bestand is. Voor PEEK met koolstofvezel, glasvezel of andere abrasieve toevoegingen is een slijtvaste nozzle nodig.

Wat is het verschil tussen PEEK en PEI?

PEEK is een semi-kristallijne PAEK-kunststof. PEI is een amorfe hogetemperatuurkunststof. Beide zijn technische materialen, maar verschillen in verwerking, krimp, chemische bestendigheid, thermische eigenschappen en toepassingsgebied.

Wat is het verschil tussen PEEK en PEKK?

PEEK en PEKK behoren beide tot de PAEK-familie. PEKK kan, afhankelijk van de grade, een andere kristallisatiesnelheid en verwerking hebben. Gebruik altijd het profiel van het specifieke materiaal.

Waarom heeft mijn PEEK-print verschillende kleuren?

Verschillen in kleur of transparantie kunnen samenhangen met de temperatuurgeschiedenis en kristalliniteit. Controleer de kamertemperatuur, koeling en afkoelprocedure.

Kan PEEK worden geanneald?

Dat kan bij bepaalde toepassingen, maar een warmtebehandeling kan ook extra krimp en maatverandering veroorzaken. Gebruik uitsluitend een gevalideerde procedure voor de exacte PEEK-grade.

Kan een geprint PEEK-onderdeel worden gecertificeerd?

Dat hangt af van de grondstof, printer, procesparameters, traceerbaarheid, nabewerking en uitgevoerde tests. Een certificaat voor het basismateriaal geldt niet automatisch voor het geprinte eindproduct.

Kan PEEK langdurig buiten worden gebruikt?

Dit hangt af van de exacte PEEK-grade, uv-belasting, gebruikstemperatuur, chemicaliën en mechanische belasting. Controleer voor de toepassing altijd het technische datablad.

De belangrijkste PEEK-instellingen